برداشت ها از مستند

روی جلد کتاب«سینمای مستند،روی دیگر سینما»،
گی گوتیه،چاپ سوم
فوریه 2008

تعریف ها وبرداشت ها از مستند
محسن قادری

به دست دادن تعریف کوتاه وفشرده ای از واژه «مستند» دشواری بسیاری دربر دارد.دراینجا تعریف ها وبرداشت هایی برگرفته از منابع وکتاب های گوناگون از این واژه و ازخود سینمای مستند به دست داده می شود.

«مستند بر آن است که جهان دیدپذیر را بازنمایی کند ودراین راه با چیزی سروکار می یابد که جان گریرسون آن را ماده خام واقعیت می خواند.مستند ساز به واقعیت گذشته واکنون توجه دارد،به جهانِ تجربه تاریخی واجتماعی،برای آن که توصیفی از زندگی ها و رخ دادها به دست دهد.دراین شرح واقعیت عینی،ودرکانون همه این بازنمایی ناداستانی،حکم وادعایی نهفته است،این ادعا که توصیف مستند دنیای اجتماعی/سیاسی،عینی وقابل اعتماد است.»

کیت بیتی،پرده های مستند:فیلم وتلویزیون ناداستانی،ص 10.

«مستند پرداخت خلاقه واقعیت است.»
جان گریرسون،فصل نامه سینما،2.1،ص 8.

«[واژه]مستند تعریف کننده موضوع یا سبک نیست،تعریف کننده رویکرد است...اختلاف رویکرد مستند به سینما با رویکرد فیلم داستانی تنها دربی اعتنایی آن به صناعت(Craftsmanship) نیست بلکه درهدفی است که این صناعت برای آن در نظر گرفته شده است.»
پل روتا،فصل نامه سینما،2.2،ص 78.

«بافت ناداستانی ازتصاویر خام «عینی» بهره می برد،تصاویری که می توانند دربردارنده ثبت زنده رخ دادها و مواد پژوهشی همپیوند با آنها باشند(برای نمونه،گفت وگوها،آمار،وهمانند آنها).چنین بافتی معمولا ازدیدگاهی برخوردار است و می خواهد مقوله اجتماعی خاصی را خطاب قرار دهد که به مخاطب پیوند دارد و به گونه ای بالقوه بر او تاثیر می گذارد.»

پل ولز،«فرم مستند:«واقعیت های »فردی و اجتماعی»،درآمدی به پژوهش هی فیلم،چاپ دوم،ویراست، جیل نلمز،ص.212.

«هرنوع تجربه فیلم که موضوع هایش افراد،رخ دادها،یا موقعیت هایی باشند که دربیرون از فیلم درجهان واقعی وجود داشته باشند.»
استیو بلندفورد،بری کیت گرانت،وجیم هیلیر،فرهنگ پژوهش های فیلم،ص.73.

«فیلمی ناداستانی.مستندها معمولادرمکان واقعی فیلم برداری می شوند،به جای بازیگران افراد واقعی را به کار می گیرند،وازدید مضمونی به موضوع های تاریخی،علمی،اجتماعی یا محیطی توجه دارند.هدف اصلی آنها روشن گری، اگاهی رسانی،آموزش،متقاعد ساختن وبه دست دادن دیدی از جهانی است که درآن به سر می بریم.»
فرانک بی ور،فرهنگ اصطلاحات فیلم،ص 119.

«فیلمی ناداستانی درباره رخ دادها ومردم واقعی که دربیش تر زمان ازساختارهای روایی مرسوم می پرهیزد.»
تیموتی کاریگان،راهنمای فشرده نوشتن درباره فیلم،چاپ جهارم،ص 206.

«فیلمی درباره رخدادهای عینی.این رخ دادها نه به کمک بازیگران که با حضور مردم واقعی مستند می شوند.»
رالف س.سینگلتون وجیمز ا.کانراد،فرهنگ فیلم ساز،چاپ دوم،ص 49.

«فیلمی مستند که دعوی ارائه اطلاعات عینی ازجهان بیرون ازفیلم دارد.»
دیوید بوردول و کریستین تامسون،هنرفیلم:مقدمه،چاپ پنجم،ص 42.

«بازنمایی فیلمی یا ویدیویی رخ دادهای عینی به کمک مردم واقعی نه بازیگران.»
جان و.کونز،سرمایه گذاری وپخش فیلم،ص 154.

«گونه ای فیلم که ویژگی آن کاربرد تفسیرگرانه موضوعات وپس زمینه های واقعی است.کاربرد گسترده این اصطلاح گاه دربرگیرنده فیلم هایی است که ازفیلم های تجاری مرسوم واقعی تربه نظر می رسند.این اصطلاح گاه نیزچنان محدود به کار می رود که تنها فیلم هایی با نوار گفتار و پس زمینه زندگی واقعی را دربرمی گیرد.»
ادموند ف.پنی،حقایقی درباره فیلم بایگانی واصطلاحات پخش تلویزیونی،ص 73.

«اصطلاحی با دامنه گسترده معنایی که دراصل برای ارجاع به هرگونه فیلم یا برنامه ای به کار می رود که ماهیت کاملا داستانی نداشته باشد.»
جیمز موناکو،فرهنگ رسانه های نو،ص 94.

همپیوند