
۸/۲۰/۱۳۸۹
همایش فیلم فلاهرتی

۱۱/۰۵/۱۳۸۷
مراکز آموزش مستند

کاتلین گراهام
23 دسامبر 2008
محسن قادری
این روزها پیدا کردن مرکزمناسبی برای آموزش فیلم سازی داستانی کار بسیارآسانی است. ده فهرست برتر این گونه مراکز مشتی از این خروار است و از آن سو جست و جوی عبارت « آموزش فیلم سازی » (learn filmaking) در گوگل بیش از 30.000 یافته را دربرمی گیرد. اما دانشجویانی که می خواهند چگونگی ساخت فیلم مستند را فرابگیرند چه باید بکنند؟ هرچند بسیاری از بهترین برنامه های آموزش دانشگاهی فرصت هایی نیز برای آموزش اندک فیلم سازی ناداستانی ارائه می دهند اما برنامه هایی که توجه خود را تنها بر این موضوع گذاشته باشند بسیار کمیاب اند. معمولا هنگامی که زمان ارائه موضوع پایان نامه یا پروژه پایان ترم فرا می رسد به دانش جویان فیلم سازی آزادی بیشتری داده می شود اما تا آن زمان کار درسی آنها سمت و سوی مشخص دارد.
با این همه، این موضوع نباید مستند سازان جویای نام را دلسرد کند. در دهه گذشته دروس بسیار زیادی برای برآوردن نیازهای آموزشی آنها پدید آمده که برخی از بهترین های آنها تنها در دو سال گذشته شکل گرفته اند. در ادامه این مطلب، ده نمونه از برترین برنامه های آموزشی کمیاب مستند بدون نظم و توالی خاصی معرفی می شوند. یادآوری می شود که این گروه از برنامه ها به گونه مساوی به مراکز ارائه مدرک دانشگاهی و نادانشگاهی تقسیم شده است.مرکز پژوهش های مستند دانشگاه دوک
Duke Center for for Documentary Studiesدانشگاه دوک یک دوره کارشناسی میان رشته ای و دوره آموزش پیوسته ارائه می دهد که هر دو بر عکاسی و تاثیر آن بر مستند تکیه دارند. این برنامه آموزشی هممچنین توجه زیادی به تاریخ شکل هنر دارد و تاکید دروس امسال بر مستندهای کلاسیک و سنت های فیلم مستند است. دانشجویان تشویق می شوند که کار درسی مرتبط را در گروه های دیگر دانشگاه همچون گروه تاریخ و جامعه شناسی پی بگیرند و کارهایی تولید کنند که به مستند همچون عامل دگرگونی اجتماعی نگریسته باشند. در واقع، این مرکز برنامه ای با نام « سواد از راه عکاسی » را به اجرا درمی آورد که در آن دانشجویان مدارس دولتی محلی کارگاه هایی را می گذرانند تا تصاویری از زندگی خود بگیرند.
برای آگاهی بیش تر درباره این برنامه بنگرید مرکز پژوهش های مستند دانشگاه دوک
مرکزمستند دانشگاه جورج واشینگتون
The Documentary Center at
George Washington University
برای آگاهی بیش تر درباره این برنامه آموزشی بنگرید مرکز مستند دانشگاه جورج واشینگتونکانون مستند دانشگاه فلوریدا
University of Florida
The Documentary Institute
کانون مستند دانشگاه فلوریدا با دعوت ازفیلم سازانی چون دی. ای. پنبیکر (« به گذشته ننگر »،1967)، پترگیلبرت (فیلم بردار « رویاهای حلقه »، 1994)** و مارگرت درین (تهیه کننده اجرایی مجموعه مستند « تجربه امریکایی »، شبکه تلویزیونی PBS) شهرتی برجسته دارد. برنامه دو ساله فوق لیسانس این کانون تاکید زیادی بر تاریخ مستند دارد و حتی درسی نیزدرباره اخلاق فیلم سازی ناداستانی ارائه می دهد. دانشجویان افزون بر دسترسی به پیشرفته ترین تجهیزات و تسهیلات همچنین فرصت دارند که در فاصله دو سال کار درسی خود در تابستان به کارورزی بپردازند. هماهنگ کننده طرح کارورزی در دانشگاه فلوریدا دانشجویان را در مراکزی چون National Geographic، گروه « تولیدات مستند شبکه تلویزیونی HBO »، و شبکه تلویزیونی Discovery به کارورزی می گمارد. فیلم های تولید شده در این کانون جوایز بسیاری دریافت داشته اند و در مراکزی چون جشنواره فیلم زیر زمینی نیویورک و جشنواره جهانی فیلم ونکوور به نمایش درآمده اند.
برای آگاهی بیش تر درباره این برنامه آموزشی بنگرید کانون مستند دانشگاه فلوریدا
Maine Media Workshop's Documentary Filmmaking Courses
هرچند دانشگاه مِین یک برنامه جامع چهار هفته ای فیلم مستند ارائه می دهد کارگاه های فشرده تر و تخصصی تر این دانشگاه آن را از دیگر مراکز آموزشی متمایز می سازد. دانشجویان می توانند از میان فهرست قابل توجه دروس کم یابی چون « تولید مستند تاریخی » و « هنر گفت و گو » دست به انتخاب زنند. مدرسه مِین شاید بهترین فرصت برای دانشجویانی است که پیش تر در فیلم سازی داستانی مهارت یافته واکنون در پی تجربه های پیش رفته ترمستند اند. آنها به جای دنبال کردن دروس مبتدی می توانند به گونه مستقیم ساخت مستند بلند را فرابگیرند بدون آنکه لازم باشد کلاس های غیرضروری تولید را دوباره بگذرانند. جک مک دانلد که واحد چهار هفته ای و بسیاری از کارگاه های فشرده تر را تدریس می کند نویسنده و کارگردان و برنده جایزه Emmy است که کارهایش در شبکه های تلویزیونی « نشنال جئوگرافیک اکسپلورر »، دیسکاوری، TLC و PBS به نمایش درآمده اند.
برای آگاهی بیش تر درباره این برنامه بنگرید کارگاه های رسانه ای مدرسه مین
Stanford University
Documentary Film and Video
یکی از مهم ترین مزایای این دوره دوساله M.F.A* (کارشناسی ارشد هنرهای زیبا) این است که از دروس پایه آغازمی شود. دانشجویان افزون بر یادگیری همه جنبه های تولید فیلم دیجیتال همچنین در زمینه فیلم 16 م م نیز تبحر می یابند و به آنها درک بهتری از خاستگاه های راستین فیلم سازی مستند داده می شود. اگرچه فهرست دروس انتخابی موجود چندان زیاد نیست، دانشجویان کارشناسی ارشد آموزش پایه ای محکمی در زمینه نظریه و تاریخ و همچنین در زمینه مقدمات فیلم سازی در جهان واقعیت به دست می آورند و با گذراندن واحد عملی تولید، چم وخم های برنامه ریزی مالی مستند را فرا می گیرند. دانشجویان هنگام کار بر روی فیلم پایان نامه خود به سیستم تدوین « Final Cut Pro » دسترسی دارند. فیلم های پایان نامه دانشجویان سال پیش در برخی از معتبرترین جشنواره ها چون جشنواره ساندانس، برلین و ادینبورا پذیرفته شدند.
برای آگاهی بیش تر درباره این برنامه بنگرید گروه هنر وتاریخ هنر دانشگاه استنفورد، پژوهش های فیلم و رسانه
Digital Media Academy's Documentary Filmmaking Camp
دوره متمرکز یک هفته ای مستند با نگاه به فیلم سازان نوآموزی برنامه ریزی شده که می خواهند آشنایی کوتاه اما جامعی از این کار به دست آورند. دانش آموزان به فضایی کمپ مانند وارد می شوند و این گزینه را دارند که در مدرسه به عنوان دانش آموز « شبانه روزی » بمانند یا تنها در کلاس های ساعت هشت و نیم تا چهار و نیم هر روز شرکت کنند. جدول زمانی دروس روزانه این مرکز به این شرح است: نظریه و تکنیک به هنگام صبح، کارگاه های تولید تا هنگام ظهر و تمرینات فیلم برداری در بعد از ظهر. برای دانش آموزان واحدهای شبانه غذا و فعالیت های دانشگاهی رایگان است و همین امر برنامه کمپ فیلم سازی مستند آکادمی رسانه های دیجیتال را به گزینه ای عالی برای تحقق رویاهای فیلم سازان نوجوان تبدیل می کند.
برای آگاهی بیش تر درباره این برنامه بنگرید مستند سازی درفرهنگستان رسانه های دیجیتالی
مدرسه روزنامه نگاری دانشگاه کالیفرنیا، برکلی
UC Berkeley School of Journalism
برخی ازموضوعات بنیادی برنامه مستند برکلی ممکن است برای فیلم ساز جویای نام غیرضروری به نظر رسد. اما با نگاه به مدرکی که این مدرسه ارائه می دهد - کارشناسی ارشد روزنامه نگاری-لوازم و ضروریات کار در زمینه خبررسانی تلویزیونی اهمیت بیش تری می یابد. این دوره دو ساله تنها بر روش های دیجیتال متمرکز است و آشکارا تاکید زیادی بر کار با تصاویر بایگانی دارد و سبب می شود که این دوره همخوانی زیادی برای دانشجویانی داشته باشد که به مستندهای تاریخی علاقه دارند. اگرچه دانشجویان تا سال دوم تولید عملی ندارند، در آغاز درک بسیارعمیقی از کار خود به دست می آورند. دروسی چون حقوق و اخلاق و تاریخ مستند به آنها امکان می دهد تا تصور روشن تری از نوع کاری که می خواهند انجام دهند و شیوه ای که در نهایت برای اجرای آن در پیش می گیرند داشته باشند. برکلی فرصت های ارزشمندی در اختیار دانشجویان می گذارد تا با چهره های شناخته شده این رسانه دیدار وگفت وگو کنند.
برای آگاهی بیش تر درباره این برنامه بنگرید مدرسه روزنامه نگاری برکلی
The New School
Documentary Media Studies
مدرک دانش آموختگی پژوهش های رسانه ای مستندِ « مدرسه جدید » برای مستندسازان جوانی خوب است که از فیلمی که می خواهند بسازند تصور روشن دارند. درواقع، این یکی از مقتضیات شرکت در این برنامه است. دانشجویانی که در « مدرسه جدید » ثبت نام می کنند افزون بر داشتن مدرک کارشناسی نهادی دیگر باید موضوع پایان نامه خود را از پیش آماده کرده و در اختیار داشته باشند. این برنامه یک ساله کوتاه اما جامع دارای دروس بسیار ویژه ای چون « مستند همچون تجربه اجتماعی » و« رسانه های نوپدید و تجربه مستند » است. دانشجویان لازم است در قالب یک واحد جنبی در برنامه های دو هفته یک بار Doc Talk شرکت کنند که کارهای مستندسازان شناخته شده ای چون دی. ای. پنبیکر و راشل گرادی و هایدی اوینگ (کمپ مسیح، 2006) را به نمایش می گذارد. با جایزه اسکاری که سال گذشته سینتیا ویدز دانش آموز پیشین این مدرسه در بخش مستند کوتاه به دست آورد آوازه این مدرسه دو چندان شد.
برای آگاهی بیش تر بنگرید مدرک فارغ التحصلی پژوهش های رسانه ای مستند
New York Film Academy's Documentary Filmmaking Conservatory
برای آگاهی بیش تر بنگرید برنامه مستند سازی آکادمی فیلم نیویورک بخش رسانه های مستند دانشگاه ریرسون
Ryerson University
Documentary Media
برای آگاهی بیش تر بنگرید (برنامه) رسانه های مستند دانشگاه ریرسون *Master of Fine Arts
**ساخته Steve James
۹/۱۶/۱۳۸۶
First Run Icarus Film
در بخش « منابع برای کاربران و کتاب خوانان کتابخانه ای » پیوندهای ارزشمندی به برخی وبسایت های پژوهشی داده شده است. در اینجا نیز به فیلم های زندگی نامه ای دسترسی می یابید.
۷/۱۹/۱۳۸۶
راهنمای فیلم های مستند مجله فیلم و تاریخ
راهنمای فیلم های مستند مجله فیلم و تاریخ
آنچه درپی می آید درباره پیدایی «مجله فیلم و تاریخ» اززبان سردبیر آن است.
سپس دسته بندی موضوعی «راهنمای فیلم های مستند» این مجله ارائه می شود.
در29 دسامبر 1970 جان اوکانر و مارتین ای جکسن، کمیته سینمایی مورخان را به انگیزه آغاز انتشار مجله ای درباره فیلم وتاریخ بنیان نهادند.آنها درهمین زمینه بیانیه ای انتشار دادند که بخشی از آن در زیر می آید:
«وجود کمیته سینمایی مورخان برای کاربرد افزون ترمنابع فیلم در زمینه های آموزشی و پژوهشی،گسترش آگاهی ها درباره فیلم و کاربرد فیلم برای مورخان و دیگر دانشمندان علوم اجتماعی است تا این منابع درنظام کارا و سودمند نگهداری فیلم به کارآیند و پژوهش گران بتوانند به بایگانی های فیلم دست رسی یابند وامکان برگزاری گردهم آیی ها و نشست های همپیوند با فیلم فراهم آید.
مجله ای درزمینه فیلم وعلوم انسانی در نخستین روزهای کار پدید خواهدآمد تا مبادله آگاهی ها برای پژوهش گران و دیگرعلاقمندان به فیلم را آسان سازد.کوشش خواهد شد با پژوهش گران علاقمند در دیگر نهادهای اجتماعی ارتباط برقرار شود تا انجمنی مشترک از پژوهش گران فیلم پدید آید.به همین سان،با پژوهش گران خارجی علاقمند به کاربرد فیلم نیز ارتباط برقرار خواهد شد.»
جان اوکانرتا همین چند سال پیش که به بیماری دچارشد سردبیراین مجله بود.با وجود پایان یافتن سردبیری او و نیزبا وجود وقفه درتغییرمجله ازحالت محلی به ملی و بین المللی، ما دوستداران و دوستان او این آرمان را پی گرفتیم. می دانیم که این امر انتظارات او را برآورده خواهد ساخت.موقعیت کنونی جان به عنوان رییس هیات مشاوره سردبیری مجله،انگیزه ای است که ما برترین معیارها را برگزینیم.هنگامی که انجمن تاریخ امریکا جایزه سینمایی جان ای.اوکانر را در 1993به وجود آورد درحقیقت نقش پیش گام جان درتقویت پژوهش،تحقیق و تولید فیلم در زمینه تاریخ،سینما و تصاویر بصری به عنوان قوالب استنادپذیر را به شناسایی رساند.
درسی سال گذشته مجله فیلم و تاریخ مجله ارزانی بوده که حتی کتابخانه های« کم درآمد» می توانند خریدار آن باشند.ما بر روی این موضوع مطالعه می کنیم که رسانه ها چگونه تاریخ را رقم زدند و تاریخ چگونه رسانه ها را رقم زد.ما به بررسی تحول ژانر در طی زمان می پردازیم و اینکه دگرگونی های در فرمول های ژانر چگونه تحت تاثیر خواست های امروزین بوده اند.ما به بررسی کتاب های مرتبط، فیلم ها وبرنامه های ویژه تلویزیونی می پردازیم.مجله فیلم و تاریخ سالی دوبار به همت کمیته فیلم مورخان انتشار می یابد که انجمنی وابسته به انجمن تاریخ امریکا از سال 1970 است.
با بهترین درودها
پتر س.رولینز
سردبیر
درمقدمه ای که برفیلم شناسی مستند درسایت این مجله آمده چنین می خوانیم:
درچند دهه گذشته صدها فیلم مستند با کیفیت بالا درباره جهان وگذشته آن ساخته شده.فهرست این دست فیلم ها همه ساله با پخش این فیلم ها در شبکه های پی بی اس،هیستوری چنل،دیسکاوری چنل ودیگر مراکز رسانه ای بالا می گیرد.تاکنون منبع قابل اعتمادی وجود نداشته که این مستندهای ارزشمند را شناسایی کند و تفسیرهای سودمند دراختیار پژوهندگان، آموزش گران و دانش جویان نهد.مجله فیلم و تاریخ مفتخراست که فیلم شناسی دقیقی از مستندهای تاریخی یا همپیوند با تاریخ دراختیار می نهد.
درآغاز سده بیست ویکم،پتر رولینز،سردبیر مجله فیلم وتاریخ، از کیت ویل لاک استاد تاریخ کالج«رریتان ولی کامیونیتی » درخواست کرد که کتاب شناسی مستندهای کتابخانه شخصی اش را دروبسایت مجله گردآورد.این تحلیل ها و تفسیرها که در طی سالیان به گونه غیر رسمی برای داشنجویان فراهم شده بود پایگاه اطلاعاتی اولیه ای ازعناوین فیلم ها فراهم آورد. از آن زمان تاکنون،مورخان دیگر،فیلم پژوهان و آموزش گران دراین زمینه همکاری های دیگری داشته اند و این مدخل ها را به 300 مورد رسانده اند.بدین سان،این «راهنما» اکنون طرحی رو به گسترش است که هر سال بر دامنه آن افزوده می شود.در گسترش «راهنمای فیلم های مستند مجله فیلم و تاریخ» مشارکت همگانی نقش بنیادی دارد و موجب نو به نو شدن و غنی تر شدن این منبع ارزشمند برای پژوهندگان و دانش جویان می شود.
راهنمای فیلم مستند مجله فیلم وتاریخ بر پایه نظم الفبایی،این موضوعات را دربرمی گیرد:
امریکایی افریقایی
کشاورزی
تاریخ امریکا از حرف a-e
تاریخ امریکا از حرفn-y
رییس جمهورهای امریکا
تاریخ کهن-رنسانس
انسان شناسی
هنر و معماری
اقتصاد
آموزش وپرورش
محیط زیست و طبیعت
نژاد
تکامل
فیلم نگاری
تاریخ دربرابر هولیوود
هولوکوست
طنز
جهانی
قضایی
کار
مسائل هم جنس گرایی مرد وزن،دوجنسیتی و تغییر جنسیتی
رسانه ها
پزشکی و بهداشت
گوناگون
موسیقی و سرگرمی
اسطوره شناسی و فلسفه
بومیان امریکا
اشخاص
اندیشه سیاسی
سیاست
دین
علم و علمی تخیلی
ورزش
ترابری
جنگ ار حرفA-L
جنگ از حرف M-S
جنگ از حرف T-W
زنان
۲/۱۰/۱۳۸۶
پیک مستند

محسن قادری
پیک مستند سایتی تخصصی در زمینه سینمای مستند ایران است که به کوشش روبرت صافاریان و پیروز کلانتری راه اندازی شده است.در این وبسایت خبری تحلیلی که چند ماهی است راه اندازی شده به موضوعاتی چون گفت و گو و نقد و خبر و مقالاتی درباره مستندهای شناخته شده ایرانی یا خارجی برمی خوریم. پیک مستند کوششی فردی و تلاشی برای باز شناساندن ارزش های سینمای مستند ایران و کار مستندسازانی است که چه بسا کوشش های هنری وفکری شان به بسترنقد و بررسی اینترنتی درنیافتاده وبی شک پرداخت های تحلیلی نومی طلبند.



