ایران وغرب

عکس:احمد کاوسیان

ایران وغرب
مستندی سه بخشی از شبکه فرانس 3،فرانسه
محسن قادری

به مناسبت سی امین سالگرد انقلاب اسلامی ایران،شبکه تلویزیونی فرانس 3 در روزهای 17 و18 فوریه مستندی در سه بخش با نام «ایران وغرب» را پخش خواهد کرد.این شبکه با پخش این برنامه قصد دارد بینندگان خود را پیرامون روابط سی ساله سران ایران،عراق ودنیای غرب وبه ویژه امریکا آشنا سازد.بخش مستند این شبکه تلویزیونی فرانسه درساخت این مستندها از تصاویر بایگانی اغلب انتشار نیافته وگفت وگوهای اختصاصی با بیست وپنج چهره برجسته بهره برده است.این مجموعه حاصل نزدیک به چهار سال کار پرتلاش کارگردان بریتانیایی برایان لپینگ Brian Lapping است.

Episode 1: Khomeiny, l'homme qui a changé le monde
1978-1980

بخش نخست این مجموعه«خمینی،مردی که جهان را دگرگون ساخت» (1978-1980) که 17 فوریه درساعت 23 و 25 دقیقه پخش خواهد شد،به کمک گفت وگوهای مهم و برجسته ومشخصا سخنان رییس جمهور پیشین امریکا،جیمی کارتر،به گروگان گیری در سفارت امریکا در تهران می پردازد.این پرونده که 444 روز به درازا می کشد،آغاز انقلاب اسلامی ایران را رقم می زند وسقوط کارتر را شتاب می بخشد.دانشجویان ایرانی که ازدرمان شاه تبعیدی ایران در امریکا درخشم بودند سفارت را اشغال می کنند وبیش از شصت نفر را درآنجا به گروگان می گیرند.کارتردربرابر این تهدید دست به عملیاتی نظامی می زند که به شکست می انجامد وبی شک حاصل آن پیروزی رونالد ریگان درانتخابات ریاست جمهوری امریکا در نوامبر1980 است.

Episode 2: Un Etat marginalisé
1981-2000

دومین بخش این مستند،«دولت منزوی»(1982-2001)،فیلمی به کارگردانی دلفین ژودو است.ازپیامدهای انقلاب اسلامی ایران محرومیت غرب از داشتن دوستی قدرتمند،یعنی شاه ایران بود.انقلاب اسلامی همچنین موجب تاثیرگذاری بر دیگر قدرت های نفتی متحد با دنیای غرب شد.دومین بخش این مجموعه مستند با دو رهبر برجسته تاریخ ایران از زمان درگذشت آیت الله خمینی در1989 به گفت وگو می نشیند.برای نخستین بار ودرگفت وگویی اختصاصی،هاشمی رفسنجانی،رییس جمهور ایران درفاصله سال 1989 تا 1997،و محمد خاتمی،رییس جمهور دیگر ایران از 1997 تا 2005 دعوت این برنامه را پذیرفته اند تا به گونه مفصل ودقیق به پرسش های مربوط به نقش بارز خود در دوران ریاست جمهوری اشان بپردازند.

دراین بخش،همچنین به آزادی گروگان های فرانسوی در لبنان از سوی نیروهای حزب الله پرداخته می شود وگفت وگوی فرانسوا میتران رییس جمهور فرانسه در سال 1995 پخش می شود و به رخدادهایی اشاره می شود که بازگردانده شدن گروگان های فرانسوی به کشورشان را درپی داشتند.

Episode 3:Le défi nuclaire
2001-2008

بخش سوم با نام «چالش اتمی»(2001-2008) مستندی به کارگردانی پل میشل است.دراین بخش به پشت صحنه های رخداد 11 سپتامبر 2001 پرداخته می شود وبه افشاگری های ولادیمیر پوتین وتلفن او به جورج دبلیوبوش اشاره می شود که وی را از ترور فرمانده مسعود آگاه می کند ومی گوید که او این رخ داد را سرآغاز رخ دادهای بسیار وخیم تری احساس می کرده است.این احساس رییس جمهور پیشین روسیه به احساس برخی ازرهبران ایران پیوند می خورد مبنی براین که القاعده پیش از اقدام رادیکال ترخود علیه ایالات متحد درابتدا می خواسته است احمد شاه مسعود،فرمانده بانفوذ افغان را از سر راه بردارد.معاون پیشین ریاست جمهوری ایران،محسن امین زاده،با نگاه به تصاویر تلویزیونی روز 11 سپتامبر به رییس جمهور خاتمی اعتقاد خود دراین باره را بیان می دارد که این حمله آشکارا عملی تروریستی ازسوی جنبش رهبری شده از سوی بن لادن است.

حملات یازده سپتامبر موقعیتی است برای ایران تا همدلی خود با قربانیان این حملات را بیان دارد.با این حرکت،رییس جمهور محمد خاتمی نیت خود برای مبارزه با طالبان وازاین راه مبارزه با القاعده با همکاری ایالات متحد را اعلام می دارد.بدین سان،سران ایران و امریکا به گونه مشترک نیروهای اتحاد شمال را برای نبرد با طالبان در افغانستان مستقر می سازند.کالین پاول موقعیت ناممکن مبارزه «یک ارتش جهان چهارمی که با اسب یا پای پیاده جا به جا می شود ونیروی هوایی جهان نخست» را بیان می دارد ومی گوید که از قضا این موقعیت «کارگر افتاده است».

ایران امیدوار بود این همکاری با ایالات متحد درافغانستان موجب تحکیم پیوندهای دیپلماتیک میان دو کشور شود که از زمان گروگان گیری در تهران درسال 1979 از هم گسسته شده بود اما این امیدی واهی بود...


Iran/Occident
17 و18 فوریه 2009
France 3